W tygodniu przed wyborami (1)

Na tydzień przed wyborami liczba dostępnych sondaży znacząco wzrosła. Cztery razy uruchamiałem ostatnio szacowanie modelu, aby tuż po wygenerowaniu wyników dowiedzieć się, że są dostępne nowe informacje.

Wyniki modelu nr 1 wyglądają tak:

A poparcie dla partii zmieniało się tak:

PiS to zsumowane wyniki "PiS", "Solidarnej Polski" i "Polski Razem", a Zjednoczona Lewica to suma poparcia SLD i Ruchu Palikota/Twojego Ruchu.

Obciążenie wyników poszczególnych sondażowni:

Nie mam wyników dla Kukiza, KORWiNa, "Nowoczesnej" ani "Razem", bo ten model nie działa bez punktu zaczepienia: rzeczywistych wyników.

Spróbujemy sobie z tym poradzić uśredniając wyniki w kolejnym wpisie z serii "Trendy". 

Podsumowanie września

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu we wrześniu: 2015-09-29. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Wyniki odfiltrowane z szumu wyglądają tak:

Wskaźnik koncentracji sceny politycznej to liczba wzięta z ekonomii. Indeks przyjmuje wartości z zakresu [0,1], gdzie jeden oznacza monopol jednej partii, a zero to jednakowe poparcie każdej partii.

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Liczby po prawej stronie to średnia wartość poparcia, liczby w nawiasach, to przedział, w którym na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie danej partii.

Prognozowane wyniki na ostatni dzień miesiąca pokazywałyby te same wartości średnie, tylko z szerszymi przedziałami ufności, czyli z większą niepewnością.

Wykres poniżej obrazuje średni rozrzut pomiędzy wynikami danej sondażowni, a wynikami zagregowanego modelu. Można z niego np. odczytać, że CBOS średnio podaje zawyżony wynik dla PO i zaniżony dla PiS.

Ta sama informacja w bardziej konkretnej formie. Kolorowe pola oznaczają wartości na 95% różne od zera.

Zastrzeżenie co do powyżej tabelki:

Należy zwrócić uwagę, że rezultat w powyższej tabeli absolutnie nie może być używany jako uzasadnienie tezy, że któraś z pracowni robi sondaże z "wynikami na zamówienie". Tego rodzaju obciążenie można wyjaśnić bez uciekania się do nieetycznych motywów: np. niereprezentatywny dobór próby do badania, dostępność bazy adresowej, sposób zadawania pytań, metoda wykonywania sondażu, problem z dotarciem do ankietowanych, odmowy udzielenia wywiadu, itd.

Dlaczego w tych wynikach nie ma nic o "Partii Kukiza", "KORWiN" ani Nowoczesnej.pl?

Ten model dobrze radzi sobie tylko w sytuacji, gdy znany jest przynajmniej jeden punkt zaczepienia z przeszłości - faktyczny wynik wyborczy, pozbawiony niepewności. Te ugrupowania są nowe i model nie jest w stanie oszacować dla nich sensownie ograniczonej niepewności obciążeń pracowni. 

Podsumowanie sierpnia

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w sierpniu: 2015-08-28. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Wyniki odfiltrowane z szumu wyglądają tak:

Wskaźnik koncentracji sceny politycznej to liczba wzięta z ekonomii. Indeks przyjmuje wartości z zakresu [0,1], gdzie jeden oznacza monopol jednej partii, a zero to jednakowe poparcie każdej partii.

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Liczby po prawej stronie to średnia wartość poparcia, liczby w nawiasach, to przedział, w którym na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie danej partii.

Prognozowane wyniki na ostatni dzień miesiąca pokazywałyby te same wartości średnie, tylko z szerszymi przedziałami ufności, czyli z większą niepewnością.

Wykres poniżej obrazuje średni rozrzut pomiędzy wynikami danej sondażowni, a wynikami zagregowanego modelu. Można z niego np. odczytać, że ewybory.eu średnio podaje zawyżony wynik dla TR i zaniżony dla PO.

Ta sama informacja w bardziej konkretnej formie. Kolorowe pola oznaczają wartości na 95% różne od zera.

Zastrzeżenie co do powyżej tabelki:

Należy zwrócić uwagę, że rezultat w powyższej tabeli absolutnie nie może być używany jako uzasadnienie tezy, że któraś z pracowni robi sondaże z "wynikami na zamówienie". Tego rodzaju obciążenie można wyjaśnić bez uciekania się do nieetycznych motywów: np. niereprezentatywny dobór próby do badania, dostępność bazy adresowej, sposób zadawania pytań, metoda wykonywania sondażu, problem z dotarciem do ankietowanych, odmowy udzielenia wywiadu, itd.

Dlaczego w tych wynikach nie ma nic o "Partii Kukiza" ani Nowoczesnej.pl?

Ten model dobrze radzi sobie tylko w sytuacji, gdy znany jest przynajmniej jeden punkt zaczepienia z przeszłości - faktyczny wynik wyborczy, pozbawiony niepewności. Oba te ugrupowania są nowe i model nie jest w stanie oszacować dla nich sensownie ograniczonej niepewności obciążeń pracowni. Tak, dotyczy to też ugrupowania KORWiN - gdy dodałem je do zostawienia nie było to aż tak widoczne, jak przy Kukizie.

Podsumowanie lipca

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w lipcu 2015-07-18. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Podsumowanie maja

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w maju 2015-05-20. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Wybory prezydenckie 2015 - Analiza obciążenia sondaży przed pierwszą turą

Model nr 1, którego wyniki publikuję na tej zakładce, wymaga kalibracji faktycznymi wynikami wyborów. Z tego powodu nie mogłem go użyć przy okazji wyborów prezydenckich przed ogłoszeniem wyników pierwszej tury.

Wyniki zostały ogłoszone, więc jaki teraz pożytek z modelu?

Otóż mogę go użyć do oszacowania obciążenia wyników pracowni badawczych i odjęcia tego obciążenia od opublikowanych wyników sondaży.

Czy błędy są podobne do tych z sondaży parlamentarnych? Zobaczmy.

Najpierw wykres z wygładzonymi danymi historycznymi, po usunięciu wpływu obciążenia pracowni na wynik poszczególnych kandydatów.

Podsumowanie kwietnia

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w kwietniu 2015-04-29. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Wyniki odfiltrowane z szumu wyglądają tak:

Wskaźnik koncentracji sceny politycznej to liczba wzięta z ekonomii. Indeks przyjmuje wartości z zakresu [0,1], gdzie jeden oznacza monopol jednej partii, a zero to jednakowe poparcie każdej partii.

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Liczby po prawej stronie to średnia wartość poparcia, liczby w nawiasach, to przedział, w którym na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie danej partii.

Prognozowane wyniki na ostatni dzień miesiąca pokazywałyby te same wartości średnie, tylko z szerszymi przedziałami ufności, czyli z większą niepewnością.

Wykres poniżej obrazuje średni rozrzut pomiędzy wynikami danej sondażowni, a wynikami zagregowanego modelu. Można z niego np. odczytać, że ewybory.eu średnio podaje zawyżony wynik dla TR i zaniżony dla PO.

Ta sama informacja w bardziej konkretnej formie. Kolorowe pola oznaczają wartości na 95% różne od zera.

Inaczej: wyniki podawane przez ewybory.eu podają poparcie dla TR średnio większe o 4 punkty procentowe od poparcia z modelu.

Patrząc na wiersze tabeli widzimy, że całkiem wiarygodnie wyglądają wyniki podawane dla większości partii przez TNS.

Spoglądając na kolumny widać, że największa zgodność (najwięcej szarych pól - wartości nieodróżnialnych od zera) pomiędzy pracowniami panuje obecnie przy podawaniu wyników PiS.

Podsumowanie marca

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w marcu 2015-03-18. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Wyniki odfiltrowane z szumu wyglądają tak:

Wskaźnik koncentracji sceny politycznej to liczba wzięta z ekonomii. Indeks przyjmuje wartości z zakresu [0,1], gdzie jeden oznacza monopol jednej partii, a zero to jednakowe poparcie każdej partii.

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Liczby po prawej stronie to średnia wartość poparcia, liczby w nawiasach, to przedział, w którym na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie danej partii.

Prognozowane wyniki na ostatni dzień miesiąca pokazywałyby te same wartości średnie, tylko z szerszymi przedziałami ufności, czyli z większą niepewnością.

Wykres poniżej obrazuje średni rozrzut pomiędzy wynikami danej sondażowni, a wynikami zagregowanego modelu. Można z niego np. odczytać, że ewybory.eu średnio podaje zawyżony wynik dla TR i zaniżony dla PO.

Ta sama informacja w bardziej konkretnej formie. Kolorowe pola oznaczają wartości na 95% różne od zera.

Inaczej: wyniki podawane przez ewybory.eu podają poparcie dla TR średnio większe o 4 punkty procentowe od poparcia z modelu.

Patrząc na wiersze tabeli widzimy, że całkiem wiarygodnie wyglądają wyniki podawane dla większości partii przez TNS oraz MillwardBrown (SMG/KRC).

Spoglądając na kolumny widać, że największa zgodność (najwięcej szarych pól - wartości nieodróżnialnych od zera) pomiędzy pracowniami panuje obecnie przy podawaniu wyników PiS.

Nowy wskaźnik w wynikach modelu

Do strony z wynikami modelu nr 1 dodałem nowy wykres przedstawiający wskaźnik koncentracji sceny politycznej.

Liczby na wykresie to znormalizowane wartości wskaźnika Herfindahla-Hirschmana (Herfindahl-Hirschman Index, HHI, równoważny wskaźnik z ekologii).

Wysoka wartość wskaźnika oznacza skupienie rynku w ręku kilku dużych firm, a mała wartość - dużą konkurencyjność. Wskaźnik ma też zastosowanie w prawie antymonopolowym.

Tutaj zamiast udziałów rynkowych firm bierzemy pod uwagę wartości procentowe poparcia każdej z partii.

Indeks przyjmuje wartości z zakresu od zera do jeden. Zero oznacza perfekcyjne rozproszenie poparcia i sytuację, w której każda z partii ma takie same notowania. Jeden oznacza monopol jednej z partii.

Od końca 2014 widać postępującą konsolidację i spadek konkurencyjności na scenie politycznej.

Podsumowanie lutego

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w lutym 2015-02-18. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Wyniki odfiltrowane z szumu wyglądają tak:

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Liczby po prawej stronie to średnia wartość poparcia, liczby w nawiasach, to przedział, w którym na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie danej partii.

Prognozowane wyniki na ostatni dzień miesiąca pokazywałyby te same wartości średnie, tylko z szerszymi przedziałami ufności, czyli z większą niepewnością.

Wykres poniżej obrazuje średni rozrzut pomiędzy wynikami danej sondażowni, a wynikami zagregowanego modelu. Można z niego np. odczytać, że ewybory.eu średnio podaje zawyżony wynik dla TR i zaniżony dla PO.

Ta sama informacja w bardziej konkretnej formie. Kolorowe pola oznaczają wartości na 95% różne od zera.

Inaczej: wyniki podawane przez ewybory.eu podają poparcie dla TR średnio większe o 4 punkty procentowe od poparcia z modelu.

Patrząc na wiersze tabeli widzimy, że całkiem wiarygodnie wyglądają wyniki podawane dla większości partii przez TNS oraz MillwardBrown (SMG/KRC).

Spoglądając na kolumny widać, że największa zgodność (najwięcej szarych pól - wartości nieodróżnialnych od zera) pomiędzy pracowniami panuje obecnie przy podawaniu wyników PiS oraz SLD.

Podsumowanie stycznia i zmiany

Z powodów osobistych mój wolny czas stał się bardzo ograniczony i nie będę już publikował analiz pojedynczych sondaży. Nadal będą aktualizowane wyniki modelu, comiesięczne podsumowania oraz trendy.

W zamian pojawiło się tutaj narzędzie Analizator, za pomocą którego każdy może wybrać sobie interesujące go badania i sprawdzić wynik analizy poszczególnych sondaży. To narzędzie będę sukcesywnie rozwijał.

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w styczniu: 2014-01-31. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Widać, że w ostatnim miesiącu PiS (PiS+PR+RP) tracił, PO zyskała, a KNP nadal spada po trafieniu na opór na koniec wakacji. Czas pokaże, jak sytuacja rozwinie się dalej.

Wyniki odfiltrowane z szumu wyglądają tak:

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Liczby po prawej stronie to średnia wartość poparcia, liczby w nawiasach, to przedział, w którym na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie danej partii.

Prognozowane wyniki na ostatni dzień miesiąca pokazywałyby te same wartości średnie, tylko z szerszymi przedziałami ufności, czyli z większą niepewnością.

Wykres poniżej obrazuje średni rozrzut pomiędzy wynikami danej sondażowni, a wynikami zagregowanego modelu. Można z niego np. odczytać, że ewybory.eu średnio podaje zawyżony wynik dla TR i zaniżony dla PO.

Ta sama informacja w bardziej konkretnej formie. Kolorowe pola oznaczają wartości na 95% różne od zera.

Inaczej: wyniki podawane przez ewybory.eu podają poparcie dla TR średnio większe o 4 punkty procentowe od poparcia z modelu.

Patrząc na wiersze tabeli widzimy, że całkiem wiarygodnie wyglądają wyniki podawane dla większości partii przez TNS oraz MillwardBrown (SMG/KRC).

Spoglądając na kolumny widać, że największa zgodność (najwięcej szarych pól - wartości nieodróżnialnych od zera) pomiędzy pracowniami panuje obecnie przy podawaniu wyników PiS oraz SLD.

Podsumowanie listopada

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w listopadzie: 2014-11-23. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Widać, że w ostatnim miesiącu PiS (PiS+PR+RP) tracił, PO zyskała, a KNP nadal spada po trafieniu na opór na koniec wakacji. Czas pokaże, jak sytuacja rozwinie się dalej.

Wyniki odfiltrowane z szumu wyglądają tak:

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Liczby po prawej stronie to średnia wartość poparcia, liczby w nawiasach, to przedział, w którym na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie danej partii.

Prognozowane wyniki na ostatni dzień miesiąca pokazywałyby te same wartości średnie, tylko z szerszymi przedziałami ufności, czyli z większą niepewnością.

Wykres poniżej obrazuje średni rozrzut pomiędzy wynikami danej sondażowni, a wynikami zagregowanego modelu. Można z niego np. odczytać, że ewybory.eu średnio podaje zawyżony wynik dla TR i zaniżony dla PO.

Ta sama informacja w bardziej konkretnej formie. Kolorowe pola oznaczają wartości na 95% różne od zera.

Inaczej: wyniki podawane przez ewybory.eu podają poparcie dla TR średnio większe o 4 punkty procentowe od poparcia z modelu.

Patrząc na wiersze tabeli widzimy, że całkiem wiarygodnie wyglądają wyniki podawane dla większości partii przez TNS oraz MillwardBrown (SMG/KRC).

Spoglądając na kolumny widać, że największa zgodność (najwięcej szarych pól - wartości nieodróżnialnych od zera) pomiędzy pracowniami panuje obecnie przy podawaniu wyników PiS oraz PSL(!).

Kluczowe momenty

Mniej niż miesiąc temu programiści Twitter.com opublikowali pakiet dla R o nazwie BreakoutDetection. Pakiet umożliwia znajdowanie w danych momentów, w których nastąpiła zmiana reżimu:

• nagłe przesunięcie średniej - np. po uruchomieniu nowej aplikacji zużycie procesora zwiększa się o 20% i pozostaje takie przez pewien czas
• stopniowe przejście ze starego stanu do nowego stanu - np. po uruchomieniu nowej aplikacji zużycie procesora stopniowo rośnie do poziomu o 20% wyższego od obecnego i pozostaje takie przez pewien czas

Pakiet BreakoutDetection przeprowadza analizę używając algorytmu E-Divisive with Medians (EDM) i jest nieparametryczny, czyli nie nakłada żadnych założeń co do modelu danych. Algorytm używa median, więc jest odporny na odstające obserwacje.

Zobaczmy, co ciekawego można znaleźć w wynikach modelu nr 1.

Najpierw odfiltrowane wyniki historyczne. Poziome odcinki to średnie w danym okresie, pionowe fragmenty to momenty zmian wykryte przez algorytm.

Zobaczmy, o jakie konkretnie dni chodzi dla poszczególnych ugrupowań

Podsumowanie października

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu w październiku: 2014-10-19. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szare linie to kanały, w których na 95% znajduje się rzeczywiste poparcie dla danej partii. Pionowa linia wyznacza dzień poprzednich wyborów parlamentarnych.

Widać, że w ostatnim miesiącu PiS (PiS+PR+RP) tracił, PO zyskała, a KNP nadal spada po trafieniu na opór na koniec wakacji. Czas pokaże, jak sytuacja rozwinie się dalej.

Oto wyniki na dzień ostatniego sondażu:

Podsumowanie września

Oto wyniki modelu zatrzymane w czasie na dzień ostatniego sondażu we wrześniu: 2014-09-20. Do modelu wchodzą wyłącznie sondaże dotyczące wyborów na Sejm.

Techniczny opis modelu można znaleźć tutaj. Przedstawiane niżej liczby dotyczą poparcia w grupie osób zdecydowanych co do pójścia na wybory i jednocześnie zdecydowanych na ugrupowanie, na które chcą głosować. Model ma za zadanie usunąć z wyników poszczególnych sondaży błąd wynikający z systematycznego obciążenia wyników danej pracowni dla danej partii.

Zacznijmy od wykresu z wynikami historycznymi - od momentu nieco przed poprzednimi wyborami aż do dnia ostatniego znanego sondażu.

Szkockie referendum 2014-09-18

W czwartek 18. września Szkoci zdecydują w referendum o tym, czy chcą oderwać się od Zjednoczonego Królestwa.

Przed referendum wykonano wiele sondaży opinii publicznej na ten temat. Zostały one ładnie zebrane w listę na Wikipedii.

Tak wygląda wykres sondaży z tego roku wraz z wąsami 95% przedziałów ufności:

Jest trend na rzecz niepodległości, ale wynik referendum absolutnie nie jest przesądzony. Ja sam nie próbowałbym go przewidzieć.

Można spojrzeć bliżej na wyniki sondaży z ostatniego tygodnia: